Zdjęcie z kursu taternickiego

COACHING & WSPINANIE W WARSZAWIE!

           Zobacz!

 

Pomoc przy konkretnych urazach

Pomoc przy konkretnych urazach

 

Wstrząs


Wstrząs może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla życia chorego

Wstrząs występuje w momencie dysproporcji między zapotrzebowaniem a zaopatrzeniem w tlen poszczególnych narządów na skutek ostrej niewydolności krążenia. Najczęstszą przyczyną wstrząsu jest niedobór krwi spowodowany krwotokiem.

 

Objawy

  • szybki, płytki oddech,
  • bladość i chłód skóry,
  • wargi przybierają odcień bladosiny,
  • bledną łożyska paznokci, po ich uciśnięciu bardzo powoli różowieją,
  • chory jest niespokojny i lękliwy, drży,
  • na czole występuje zimny, lepki pot,
  • bardzo wysokie tętno (180-200 uderzeń na minutę)

Postępowanie

  • tamujemy krwawienia (jeśli jest to krwawienie zewnętrzne),
  • układamy chorego w pozycji przeciwwstrząsowej (nogi uniesione na wysokość około 30-40 cm powyżej poziomu głowy),
  • chronimy przed utratą ciepła,
  • uspokajamy chorego,
  • systematycznie kontrolujemy tętno i oddech (co 1 minutę),
  • zakaz palenia oraz podawania pokarmu i alkoholu,
  • nie wolno przewozić chorego przypadkowym środkiem transportu

Ułożenie przeciwstrząsowe nie powinno być stosowane przy urazach czaszkowo-mózgowych, duszności, nagłych bólach w klatce piersiowej i nadbrzuszu.

 

Urazy głowy


Otarcia powierzchniowe - zakładamy jałowy opatrunek
Złmania twarzo-czaszki - na skutek krwawienia do jamy ustno-gardłowej lub zapadania języka mogą spowodować niedrożność dróg oddechowych.
Postepowanie:
Zapewnić drożność dróg oddechowych, zatamować krwawienie, podac środki przeciwbólowe
Urazy otwarte czaszki - może dojść do uszkodzenia mózgu
Postepowanie:
Podtrzymujemy czynności życiowe, na ranę zakładamy jałowy opatrunek. Nigdy nie usuwamy samodzielnie odłamków kości z rany!!!
Urazy zamkniete czaszki - mogą wystąpić przy silnym uderzeniu w głowę
Postepowanie:
Obserwujemy uważnie poszkodowanego. W przypadku stopniowej utraty świdomości oraz spadku tętna (poniżej 50/min) zabezpieczamy poszkodowanego z głową uniesioną lekko do góry i natychmiast wzywamy pomoc. Konieczny jest szybki transport do szpitala.

Złamania kończyn


Na miejscu wypadku ustalamy, czy mamy do czynienia ze złamaniem otwartym, czy zamkniętym.

Typowymi objawami złamania są:

 

  • bolesność i obrzęk,
  • nieprawidłowe ustawienie lub patologiczna ruchomość,
  • rana i krwawienie w przypadku złamania otwartego,
  • ból przy próbie ruchu kończyną

Złamania kostne mogą być przyczyną licznych zagrożeń:

  • wstrząs wynikajacy z utraty krwi (dodatkowo ból jest czynnikiem wstrząsorodnym),
  • uszkodzone kości mogą spowodować dodatkowe wewnętrzne zranienia,
  • zakażenie – przy złamaniach otwartych.

Postępowanie

  • nie wykonujemy żadnych ruchów w miejscu złamania, również w celu rozpoznania złamania,
  • złamanie otwarte nakrywamy jałowym opatrunkiem,
  • unieruchamiamy złamaną kość wraz z sąsiadującymi stawami (nogę można dowiązać do drugiej nogi, rękę – do tułowia),
  • w przypadku wstrząsu stosujemy pozycję przeciwwstrząsową nogi uniesione na wysokość około 30-40 cm powyżej poziomu głowy) – wyjątek stanowią złamania czaszki, kręgosłupa i miednicy,
  • nie podajemy poszkodowanemu nic do picia i jedzenia, nie zezwalamy na palenie.


Złamania kręgosłupa

Przy upadku z dużych wysokości u poszkodowanego zawsze należy podejrzewać złamanie kregosłupa. Jeżeli chory jest przytomny może okreslić umiejscowienie bólu oraz sprawdzić ruchomość i czucie ciała.

Objawy:

  • bolesność w miejscu złamania
  • niedowład i brak czucia poniżej miejsca złamania w przypadku uszkodzenia rdzenia kregowego

Postepowanie:

  • poszkodowanego podejrzanego o złamanie kręgosłupa nie powinno się transportować bez odpowiednich noszy,
  • jeżeli musimy przenieść poszkodowanego (ostateczność!) to w pozycji poziomej, wyprostowanej, unikając jakiichkolwiek ruchów kręgosłupa,
  • przy uszkodzeniach części szyjnej unieruchamiamy szyję okręcając jączymś miękim tak aby uniemozliwić ruszanie głową.

Złamania miednicy

Występują bardzo często podczas upadku ze znacznej wysokości.
Objawiaja się bólem w obrębie miednicy oraz niemoznością obciążenia nóg mimo braku widocznych urazów kończyn. Często wystepuje wraz z obrażeniami wewnętrznymi w obrębie brzucha co może manifestować się bólem brzucha i wstrząsem.

Postępowanie:

  • podać środki przeciwbólowe,
  • przy podejrzeniu urazów wewnętrznych brzuch nie podawać nic do jedzenie i picia,
  • ułożyc poszkodowanego z nogami zgiętymi w kolanach

Urazy wewnętrzne

Podczas upadku może dojść do obrażeń niewidocznych z zewnątrz a zagrażających życiu poszkodowanego. O odniesieniu obrażeń wewnętrznych świadczyc może gwałtownie pogarszający się stan chorego. Konieczne jest wówczas postepowanie jak podczas wstrząsu i natychmiastowy transport do szpitala.

Przy bólach brzucha należy opatrzyć wszystkie rany zewnętrzne i zatamować ewentualne krwawienia, położyć poszkodowanego na wznak z nogami zgiętymi w kolanach (zmniejsza to napięcie mięśni brzucha). Nie należy podawać nic do picia ani jedzenia. Zaleca się podawanie środków przeciwbólowych w formie zastrzyku. Jeżeli podajemy lek doustnie – nie dajemy nic do popicia!

Przy bólach w obrebie klatki piersiowej podajemy środki przeciwbólowe – poszkodowany może odczuwać silną bolesność przy oddychaniu i źle wentylować płuca. Klatkę piersiową możemy owinąć bandażem elastycznym.
Przy urazach klatki piersiowej może dojść do powstania odmy płucnej, czyli przedostawania się powietrza do klatki piersiowej. Przy silnej odmie chory odczuwa silne duszności i może prezentować objawy wstrząsu. Jeżeli mamy do czynienia z odmą otwartą(powietrze dostaje się do opłucnej przy wdechu i wydobywa z niej ze świstem podczas wydechu) należy na ranę założyć opatrunek a następnie przykryć ją materiałem nie przepuszczającym powietrza. Podczas wydechu należy opatrunek mocno przybandażować. Najgroźniejsza jest odma wentylowana, kiedy powietrze dostaje się tylko do wewnątrz a nie wydobywa na zewnątrz. Jedynym słusznym postępowaniem jest wówczas uczynienie z niej odmy otwartej poprzez wkłucie 1-2 grubych igieł między 2 a 3 żebro. Odma wentylowana może doprowadzić do śmierci.

 


Wychłodzenie i odmrożenia

Wychłodzenie
Wyziębienie całego ciała może nastąpić zawsze, gdy zbyt lekko ubrany człowiek przebywa przez dłuższy czas w niskiej temperaturze. Wychłodzeniu sprzyja działanie wilgoci i wiatru oraz ogólne wyczerpanie, zły stan ogólny lub schorzenia towarzyszące, np. wstrząs.
Rozróżnia się trzy stadia wychłodzenia:
1. okres obronny, gdy temperatura centrum ciała wynosi 36 – 34 stC, pojawiają się silne dreszcze, skóra jest blada i zimna, wystepuje "gęsia skórka", wargi są sine, tętno i oddech przyśpieszone,
2. stadium wyczerpania, gdy temperatura centrum ciała wynosi 34 – 27 stC, ustaje drżenie z zimna, pojawia się kurczowe drętwienie mięśni oddech staje się wolniejszy i bardziej powierzchowny, występują przerwy w oddychaniu, zwalnia się również tętno i pojawiają się zaburzenia rytmu, zanika odczuwanie bólu, następuje apatia, wreszczcie człowiek zapada w sen, poniżej temperatury 30oC następuje utrata przytomności i całe ciało staje się zimne,
3. letarg – śmierć mózgowa, przy niższej temperaturze ciała ustają czynności życiowe, kurczowe zdrętwienie mięśni ustępuje wiotkiemu porażeniu, brak przytomności, sztywne źrenice, brak ruchów oddechowych, tętno niewyczuwalne, jeżeli najpóźniej w tym okresie nie przystąpi się do reanimacji, następuje zgon.

 

Postępowanie:

  • zabezpieczenie przed dalszym wyziębieniem – owijamy w folię NRC, ogrzewamy własnym ciałem, jeśli jest taka mozliwość i konieczność – zdejmujemy mokre ubranie, ubieramy lub zawijamy w suche rzeczy,
  • gdy jest przytomny, podajemy dobrze osłodzone, gorące napoje. Nie wolno nagrzewać pacjenta z zewnątrz gdyż nastąpi jego zgon,
  • reanimację wykonuje się do czasu, póki temperatura ciała nie osiągnie 32 stC,
  • człowiek przechłodzony nie powinien się ruszać, nie należy również wykonywać u niego ruchów biernych (podnoszenie rąk, nóg...),
  • nie masujemy kończyn i nie podajemy alkoholu.

Dalsze postępowanie polega na możliwie szybkim ogrzaniu wnętrza ciała poprzez okłady na tułów, a później całe ciało.

 

Odmrożenia
Na odmrożenia narażone są wystające części ciała, a sprzyja temu niska temperatura, lekkie i obcisłe ubranie oraz wilgoć.
Odmrożenia dzielimy na 4 stopnie:
1. skóra jest przejściowo blada i obrzęknięta, występuje bolesność,
2. prócz znacznego obrzęku tworzą się pęcherze na sinoprzekrwionej skórze, występuje silny ból,
3. skóra przyjmuje barwę niebiesko-czarną, tkanki na różnej przestrzeni ulegają obumarciu,
4. następuje całkowita martwica tkanek – konieczna jest amputacja.
Odmrożona skóra stwarza zagrożenie zakażeniem.

Postępowanie:

  • przy powierzchownych odmrożeniach rozlużniamy odzież i buty, ogrzewamy ciepłem własnego ciała nie masując i nacierając, podajemy gorące napoje, zakładamy jałowy opatrunek,
  • w przypadku głębokich odmrożeń nie zaleca się żadnych czynności mających na celu ogrzewanie odmrożonych okolic, jeśli wytworzyły się pęcherze nie otwiera się ich, a tylko przykrywa jałowym opatrunkiem,
  • nie nacieramy odmrożonych kończyn śniegiem, nie podajemy alkoholu.

Zasypanie w lawinie

Człowiek porwany przez lawinę może odnieść przeróżne obrażenia – obrażenia wewnętrzne i zewnętrzne związane z upadkiem, udusić się, uledz ogromnemu wychłodzeniu. Postępowanie należy dostosować do zaobserwowanych urazów.
Zawsze należy:

  • wydobyć poszkodowanego spod śniegu,
  • zapewnić drożność dróg oddechowych poprzez usunięcie śniegu z ust i nosa, odchylenie głowy do tyłu i wysunięcie żuchwy do przodu
  • podjąć reanimację w razie zaniku funkcji życiowych
  • odizolować od śniegu i zabezpieczyć przed utratą ciepła – postępować jak z osobą wychłodzoną,
  • opatrzeć obrażenia.

Designed and created by
Piotr Poniedziałek