Zdjęcie z kursu taternickiego

COACHING & WSPINANIE W WARSZAWIE!

           Zobacz!

 

Karabinki

Karabinki, podobnie jak lina stanowią podstawowe wyposażenie wspinacza. Za pomocą karabinków asekurujemy, budujemy stanowiska, wpinamy się do punktów przelotowych, zakładamy autoasekurację etc.
Karabinki różnią się między sobą. Podstawowy podział, ze względu na budowę i zastosowanie to podział na karabinki zwykłe i karabinki HMS. Zacznijmy od tych drugich...

 

 

Karabinek HMS to karabinek w kształcie gruszki ze sprężyną dodatkowo zabezpieczoną zakrętką lub zapadką co chroni karabinek przed otwarciem. Karabinek ten przystosowany jest do asekuracji oraz zjazdu z półwyblinki. Dzięki temu, że jest szerszy niż karabinek zwykły lina spokojnie przesuwa się w jego wnętrzu nie blokując się o jego boki. Karabinki HMS wchodzą w skład tzw. sprzętu osobistego, które wspinacz, szczególnie w górach, zawsze zabiera ze sobą. Używamy ich do wpinania przyrządów asekuracyjnych, oraz wpinamy jako punkt centralny na stanowisku. Ma to logiczne uzasadnienie. Zarówno podczas asekuracji, jak i na stanowisku wykonujemy wiele czynności – przesuwamy się, przekładamy linę, wyłapujemy loty etc. Podczas takich manewrów łatwo może dojść do uchylenia ramienia karabinka. Nawet jeżeli nie wyślizgnie się sama lina to i tak otwarty karabinek traci na wytrzymałości nawet 60-70%, co przy masywnym locie może mieć znaczenie (karabinek może się rozgiąć!). Dlatego karabinek zawsze musi być zamknięty i zakręcony!

 

Karabinki zwykłe używane są powszechnie do wpinania się w punkty przelotowe przy prowadzeniu drogi. Podczas wspinaczki w skałach standardowo korzystamy z ekspresów, czyli dwóch karabinków zwykłych połączonych krótką taśmą. Ułatwia to znacznie wpinanie liny, oraz niweluje przesztywnienia. Ekspresy najczęściej po jednej stronie mają karabinek z prostym ramieniem, który wpinamy w przelot, po drugiej karabinek z ramieniem wygiętym, co znacznie ułatwi szybkie wpięcie liny. W górach, kiedy nie jesteśmy pewni, w którą stronę będzie biegła nasza droga, może okazać się, że ekspresy, jako niwelatory przesztywnień są niewystarczające. Wówczas wpinamy się do punktu przelotowego za pomocą karabinków połączonych długą taśmą. Karabinki zwykłe są znacznie lżejsze od karabinków HMS, co ma niebagatelne znaczenie, szczególnie jak zabieramy ze sobą na drogę np. 12 ekspresów. Aby jeszcze bardziej ograniczać wagę producenci wprowadzili karabinki z ramieniem drucianym, które, wbrew zdrowemu rozsądkowi nijak nie wpływa na zmniejszenie wytrzymałości karabinka.

 


Aby karabinek otrzymał atest, podobnie jak lina musi spełniać szereg wymogów UIAA. Wymogi te są następujące:

 

• prześwit karabinka nie może być mniejszy niż 15 mm
Prześwit karabinka mierzymy przy maksymalnie uchylonym ramieniu. Oczywiście 15 mm to bardzo mało i niewygodnie nam będzie wpinać linę. Pożądana wielkość prześwitu to min. 18 mm. Obecnie produkowane karabinki mają zwykle prześwit ponad 20 mm.

 

• wnętrze karabinka musi mieścić minimum dwie liny o średnicy 12 mm bez ograniczenia ruchomości ramienia

 

• karabinek nie może posiadać żadnych ostrych krawędzi, które mogłyby niszczyć linę, a promień części, która bezpośrednio współpracują z liną nie może być mniejszy niż 5mm
Części współpracujące z liną to wnętrze karabinka na jego końcach. Nawet stosunkowo cienkie karabinki mają części te zaokrąglone i poszerzone tak, aby lina jak najmniej tarła o krawędź.

 

Karabinek ma największą wytrzymałość przy zamkniętym ramieniu oraz pracując pionowo. Wówczas jego wytrzymałość wynosi ponad 20 kN (średnio od 22 do 28 kN). Dodatkowo podawanymi parametrami są wytrzymałość poprzeczna oraz wytrzymałość przy otwartym ramieniu (60-70% niższa). Dane te znajdziemy na każdym karabinku. Dla przykładu karabinek zwykły Mammut Standard 26 kN podłużnie, 7 kN poprzecznie, przy uchylonym ramieniu 8 kN

 

Jak widać przekręcenie karabinka lub jego uchylenie może być bardzo niebezpieczne, szczególnie, gdy zadziałają nań duże siły.
Do uchylenia karabinka może dojść podczas wspinaczki, jeżeli zostanie on nieprawidłowo założony. Karabinki powinniśmy zakładać zawsze sprężyną na zewnątrz, tak, aby nie opierała się ona o skałę. Jeżeli jest taka możliwość warto sprawdzić jak będzie pracował karabinek pod obciążeniem (być może np. przesunie się na występ skalny, czy krawędź). Również dynamiczne uderzenie o skałę (np. podczas lotu) może uchylić karabinek o ile trafi on na jakąś wypukłość. Do uchylenia karabinka może dojść także przy używaniu zbyt szerokich taśm w ekspresach. Taśma taka może przesunąć się na zamek karabinka. Szczególnie niebezpieczne może być też skręcenie ekspresu podczas wpinki. Prawidłowo wpięta lina biegnie z dołu do góry, podczas gdy ekspres pozostaje w jednej płaszczyźnie (taśma jest nieskręcona). Skręcenie ekspresu może zaowocować samoczynnym otwarciem karabinka i wypięciem liny podczas lotu.
 

 

Designed and created by
Piotr Poniedziałek